Dyptam Jesionolistny - Krzew Moj¿esza - Dictamnus Albus

Dyptam jesionolistny to d³ugowieczna bylina z rodziny rutowatych. Jest rozpowszechniony w œrodkowej i po³udniowej Europie. W warunkach naturalnych wystêpuje tak¿e w Polsce, ale jest spotykany niezwykle rzadko. Roœliny tworz¹ bardzo silne i grube korzenie oraz sztywne pêdy wysokoœci od 60 do 120 cm, które s¹ u do³u z rzadka pokryte ogonkowymi, pierzastymi liœæmi z³o¿onymi z oko³o 10 listków pojedynczych, jajowatych, drobno z¹bkowanych, pokrytych czarnymi punktami. Roœlina jest ow³osiona i pokryta licznymi gruczo³kami wydzielaj¹cymi, szczególnie przed dojrzeniem owoców, ³atwopalne olejki eteryczne, dziêki czemu dyptam pachnie jak cytryna lub cynamon. Jak podaje literatura w gor¹cym klimacie wydzielane olejki eteryczne w upaln¹ pogodê mog¹ ulegaæ samozap³onowi, st¹d nazwa potoczna "gorej¹cy krzew Moj¿esza". Przypuszcza siê, ¿e to w³aœnie dyptam by³ biblijnym krzewem, który na oczach Moj¿esza stan¹³ w p³omieniach.

Dyptam kwitnie od koñca maja do lipca. Bia³e lub ró¿owe, pachn¹ce kwiaty zebrane s¹ w okaza³e, gêste, groniaste kwiatostany o sto¿kowatym kszta³cie. Kwiaty maj¹ ciemne ¿y³ki, ich cztery p³atki s¹ wzniesione w górê, a jeden skierowany w dó³. Owocem jest piêciokomorowa torebka. Dyptam dostarcza surowca zielarskiego, którym s¹ liœcie, kwiaty, korzeñ i nasiona.

Wymagania

Dyptam wymaga gleby g³êboko uprawionej, piaszczysto - próchnicznej, wapiennej, o niewielkiej wilgotnoœci oraz s³onecznego stanowiska.

Rozmna¿anie

Rozmna¿a siê go przez nasiona wysiewane zaraz po zbiorze do gruntu na rozsadnik. W nastêpnym roku roœliny wysadza siê na miejsce sta³e w rozstawie 40 x 50 cm. Nasiona mo¿na tak¿e wysiewaæ w lutym - marcu do skrzynek pod os³onami, kie³kuj¹ nieregularnie po 30-40 dniach w temperaturze 18°C.

Siewki nale¿y posadziæ do doniczek o œrednicy 10-12 cm, w których powinny byæ uprawiane przez lato. Siewki wymagaj¹ zacienienia i równej wilgotnoœci. Na miejsca sta³e roœliny wysadza siê we wrzeœniu w rozstawie 40 x 50 cm.

Pielêgnacja

Zakwit¹ po 3-4 latach. Roœliny rosn¹ wolno, ale s¹ d³ugowieczne, ¿yj¹ do 20 lat, starszych egzemplarzy nie nale¿y przesadzaæ,roœliny tego nie lubi¹.